Iji ike emegbu mmadụ karịrị ahịhịa nwata; ọ bụ ụkpụrụ omume na-emerụ emerụ ugboro ugboro nke enweghị ahaghị ike na-akwalite. N'isi ya, ọ bụ omume na-adịgide adịgide na nke a kpachapụrụ anya emebere iji kpata ahụhụ, ọ pụkwara ịhapụ ọnyà na-adịgide adịgide n'echiche nke nchekwa na uru onwe onye. Na Netherlands, dị ka ebe ndị ọzọ, ịbanye na nkọwa a bụ nzọụkwụ mbụ n'ezie iji dozie nsogbu ahụ.
Kedu ihe mmegbu dị na Netherlands
Iji ghọta n'ezie mmebi nke iji ike emegbu mmadụ nwere ike ime, anyị kwesịrị ileba anya karịa nkọwa akwụkwọ ọgụgụ. Echela ya dị ka otu ihe omume dịpụrụ adịpụ. Were ya na-eche ka ọ dị ka ntapu na-emebi emebi. Njakịrị nke ọ bụla, ịkwa emo nke ọ bụla, asịrị nke ọ bụla bụ ajọ asịrị bụ ntụpụ mmiri ọzọ, ji nwayọọ nwayọọ na-eme ka mmadụ ghara inwe obi ike, obi ụtọ, na ọdịmma nke uche.
Ọ bụ ọdịdị a na-adịgide adịgide na-ekewa n'ezie iji ike emegbu mmadụ na esemokwu nkịtị. Esemokwu dị n'etiti ndị ha nhata, ọbụlagodi nke na-ekpo ọkụ, bụ akụkụ ọkọlọtọ nke ndụ ọha mmadụ. Otú ọ dị, a na-ewuli ike na a ike ahaghị nhata. Nke a nwere ike ịbụ ike anụ ahụ, ọkwa ọha, ma ọ bụ ọbụna ịnweta ozi na-emenye ihere. Onye na-emegbu mmadụ na-eji uru a chịkwaa ma ọ bụ merụọ onye na-eche na ya enweghị ike ịgbachitere onwe ya nke ọma.
Ihe ndị bụ isi nke iji ike emegbu mmadụ
Iji ike emegbu mmadụ abụghị naanị enweghị obiọma; ọ bụ ụkpụrụ nwere akụkụ atọ na-agbanwe agbanwe. Inwe ike ịhụ ihe ndị a dị mkpa maka ndị nne na nna, ndị nkuzi, na onye ọ bụla chọtara onwe ha ihe mgbaru ọsọ.
- Imerụ ụma Omume ndị a abụghị nke mberede. Ebumnuche bụ iweta ihe mgbu anụ ahụ ma ọ bụ nke mmetụta uche, ma ọ bụ site na okwu, omume, ma ọ bụ mwepu.
- Enweghị ike: Enwere ezigbo ọdịiche ma ọ bụ aghọtara na ike. Otu onye na-ejidekwu mmekọrịta mmadụ na ibe ya, buru ibu n'anụ ahụ, ma ọ bụ nwee uru ọzọ na-eme ka onye a na-achọsi ike nwee mmetụta nke enweghị enyemaka.
- Nkwughachi n'ime oge: Omume na-emerụ ahụ abụghị nke otu oge. Ọ na-eme ugboro ugboro, na-ekepụta ọnọdụ ụjọ na nchekasị maka onye ahụ metụtara.
Iji ike emegbu mmadụ na-emepụta gburugburu ebe mmadụ na-agaghịzi enwe nchebe—ọ bụghị n'ogige ụlọ akwụkwọ, ọ bụghị n'ebe ọrụ, ọ bụghịkwa n'Ịntanet. Ịnọ n'ọnọdụ a na-amụ anya mgbe niile nwere ike iduga nrụgide siri ike, nkwụsị nke ọha na eze, na ọdịda nke agụmakwụkwọ ma ọ bụ ọrụ ọkachamara. Ọ na-ewepụ ikike bụ isi nke mmadụ inwe ahụ iru ala.
N'ofe ụlọ akwụkwọ
Ọ bụ ezie na anyị na-esekarị mmegbu na-eme n'etiti ụmụaka na ụlọ akwụkwọ, ọ bụ nsogbu na-emetụta ndị nọ n'afọ ndụ niile na ụdị ntọala niile na Netherlands. Ọ na-eme n'ebe ọrụ, na otu egwuregwu, n'ime otu obodo, na, ọzọ na ndị ọzọ, na oghere dijitalụ.
Ụzọ ndị ahụ nwere ike ịgbanwe, mana ike na njikwa dị n'okpuru na-abụ otu mgbe. Ịghọta ihe gbara ya gburugburu dị oke mkpa. Ọ na-enyere anyị aka ịhụ mmegbu ọ bụghị naanị oge nwata, kama dị ka okwu ọha mmadụ siri ike nke chọrọ nzaghachi doro anya na nke na-agbanwe agbanwe, n'agbanyeghị ebe ọ na-eme. Site na ntọala a, anyị nwere ike ịmalite nyochaa ụdị ya kpọmkwem na usoro iwu dị n'ebe iji lụso ya ọgụ.
Ịghọta ụdị dị iche iche nke iji ike emegbu mmadụ
Iji ike emegbu mmadụ abụghị otu omume; ọ bụ ụdịdị omume ọjọọ nwere ike ịpụta n'ụzọ dị iche iche dị ịtụnanya. Iji merie mmegbu nke ọma, anyị ga-ebu ụzọ mụta ịmata ihu ya dị iche iche. Ụdị ụfọdụ na-ahapụ ọnya a na-ahụ anya, ebe ndị ọzọ na-ebute ọnya miri emi na-adịghị ahụ anya na psyche mmadụ. Ime nkewa ndị a bụ nzọụkwụ mbụ n'ezie maka itinye aka na nkwado.
Nke mbụ, ka anyị leba anya n’ụdị mmegbu dị iche iche na ihe ha na-adịkarị. Tebụlụ dị n'okpuru na-akụrisị edemede ndị bụ isi iji nyere gị aka ịhụ ha ngwa ngwa.
Ụdị mmekpa ahụ na ihe atụ nkịtị
| Ụdị mmegbu | definition | atụ |
|---|---|---|
| Physical | Iji ahụ mmadụ ma ọ bụ ihe ya na-achịkwa site n'ike. | Ịkụkụ, ịkwanye, ịkwatu, izu ohi ma ọ bụ imebi ihe onwunwe. |
| Ogwu | Iji okwu ekwuru ma ọ bụ dee ede iji kparịa, iyi egwu, ma ọ bụ mkparị. | Ịkpọ aha, ịgbasa asịrị, iyi egwu, ịkwa emo. |
| Social | Imebi aha mmadụ ma ọ bụ mmekọrịta ya. | Mwepụ, mmechuihu ọha, ịgbasa ụgha iji kewapụ mmadụ. |
| cyber | Iji nyiwe dijitalụ na-akpagbu, yie egwu ma ọ bụ weda ya ala. | Izipu ederede mkparị, ikesa ozi ụgha, ịkekọrịta foto na-emenye ihere. |
Ugbu a, ka anyị nyochaa nke ọ bụla n'ime ndị a n'ụzọ zuru ezu karị iji ghọta mmetụta nke ụwa n'ezie ha nwere.
Mmegbu nke anụ ahụ
Ụdị kacha kwụ ọtọ bụ mmegbu anụ ahụ. Nke a bụ ihe ọtụtụ ndị mmadụ na-ebu ụzọ see: iji ike mee mmadụ egwu ma ọ bụ mebie ya. Ọ na-agụnye kọntaktị kpọmkwem ma na-abụkarị ụdị mmegide a na-ahụ anya.
Nke a nwere ike ịbụ ihe ọ bụla site n'itinye mmadụ n'ọnụ ụzọ ụlọ akwụkwọ ruo ịkụ ọkpọ, ịkụ ọkpọ, ma ọ bụ ịgba ụkwụ. Ọ gụnyekwara imebi ma ọ bụ izu ohi ihe mmadụ, dị ka akpa azu paaki ma ọ bụ ekwentị.
Ọ bụ ezie na mmetụta ya na-abụkarị nke anụ ahụ, mmetụta mmetụta uche nke egwu mgbe nile nwere ike ịdị njọ otú ahụ. Ọ nwere ike ime ka nwatakịrị nwee mmetụta nke enweghị nchebe na ụlọ akwụkwọ nke ha.
Okwu ọnụ na imegbu mmadụ
E wezụga mmetụ anụ ahụ, anyị nwere okwu mmegbu, nke na-eji okwu dị ka ngwá agha na-eweda na ịchịkwa. Ụdị a dị aghụghọ n'ihi na ọ nwere ike ime ebe ọ bụla, n'oge ọ bụla, na-ahapụkarịkwa ihe akaebe anụ ahụ. Ebumnobi ya bụ ka mmadụ kwụsị inwe ùgwù onwe onye site n'ịkwa emo na iyi egwu na-adịghị akwụsị akwụsị.
Ihe atụ ndị a na-emekarị bụ ịkpọ aha, mkparị banyere ọdịdị mmadụ ma ọ bụ ọgụgụ isi, na iyi egwu nke mmerụ ahụ. Ọ bụ oke nhụsianya mgbe niile emebere iji mee ka ebumnuche ahụ chee na ọ abaghị uru.
Mgbe ahụ, e nwere mmegbu mmadụ ma ọ bụ mmekọrịta, ụdị mmerụ ahụ dị aghụghọ karịa ma na-emebi emebi. Ụdị a na-achọ imebi aha mmadụ na ọnọdụ ọha mmadụ. Ọ bụ nchikota nke mmekọrịta ọha mmadụ iji wepụ na ịchụpụ mmadụ n'òtù ọgbọ ha.
Chee ya dị ka mmebi ọha mmadụ. Nke a nwere ike ịgụnye ịgbasa asịrị, ịgba ndị ọzọ ume ka ha leghara mmadụ anya, ma ọ bụ imenye mmadụ ihere n’ihu ọha imebi ọnọdụ ọha mmadụ. Ụdị mmegbu a nwere ike na-egbu mgbu nke ukwuu, n'ihi na ọ na-emegide mkpa bụ isi nke mmadụ nwere.
Ihe egwu dị na egwuregwu egwuregwu dijitalụ
N'afọ ndị na-adịbeghị anya, ngalaba nke anọ abụrụla nke a na-ewu ewu: cyberbullying. Nke a na-ewe ụkpụrụ nke ikwu okwu ọnụ na nke ọha mmadụ ma na-amụba ha site na teknụzụ dijitalụ. Ihuenyo na-enye ihe nkpuchi nke amaghị aha, na-eme ka ndị mmadụ nwee obi ike ka ha bụrụ ndị nwere obi ọjọọ karịa ka ha ga-abụ ihu na ihu.
Cyberbully nwere ike ịdị na-agaghị agbanahụ ya. N'adịghị ka mmegbu ụlọ akwụkwọ nwere ike ịkwụsị mgbe mgbịrịgba kụrụ, iyi egwu dijitalụ nwere ike iso mmadụ laa wee gaa n'ihu. 24/7. Ọdịdị a na-adịghị akwụsị akwụsị na-eme ka ọ bụrụ ihe na-emebi emebi. Iji jikwaa nke a nke ọma, mejuputa ihe siri ike social media amụma maka ụlọ akwụkwọ bụ nzọụkwụ dị mkpa maka ụlọ akwụkwọ agụmakwụkwọ.
"Ịnọgidesi ike na ịntanetị pụtara otu post, ihe oyiyi, ma ọ bụ asịrị nwere ike ịkekọrịta na-adịghị agwụ agwụ, na-emepụta akara akara dijitalụ nke nwere ike ịdakwasị mmadụ ruo ọtụtụ afọ. Nke a na-eme ka mgbapụ na mgbake siri ike."
Ịgba egwu ịntanetị bụ ihe dị mkpa maka ndị na-eto eto na Netherlands. Nnyocha na-egosi na 21.4% nke ndị nọ n'afọ iri na ụma n'agbata afọ 14 na 17 enwetala mmekpa ahụ n'ịntanetị n'afọ gara aga, ebe a na-achọkarị ụmụ agbọghọ karịa ụmụ nwoke. Nke a na-eme ka mkpa ọ dị ngwa ngwa ileba anya n'iji ike emegbu mmadụ na oghere ịntanetị.
Ịghọta ụdị dị iche iche a dị oké mkpa maka onye ọ bụla. Site n'ịhụ nkọwa zuru oke nke ụdị mmegbu dị, ndị nne na nna, ndị nkuzi, na ndị ọgbọ na-akwado nke ọma ịhụ ihe ịrịba ama ndị ahụ ma mee ihe bara uru.
Nsogbu mmegbu na-eto eto na ụlọ akwụkwọ Dutch
Ọ bụ ezie na iji ike emegbu mmadụ na-abụkarị onyinyo na paseeji ụlọ akwụkwọ, data na-adịbeghị anya sitere na Netherlands na-egosi ọnọdụ na-enye nsogbu. Ihe omume abụghị naanị na-aga n'ihu; ha na-agbasi mbọ ike na ịrị elu, na-ekepụta ihe ịma aka ọhụrụ ngwa ngwa maka ndị nkuzi, ndị nne na nna, na ọkachasị ụmụaka n'onwe ha. Nke a abụghị naanị ihe gbasara ịgba egwu egwuregwu; ọ bụ mmụba dị ịrịba ama na-emerụ ahụ, omume ugboro ugboro nke na-emebi ma mmụta na ọdịmma.
Ọnọdụ ụlọ akwụkwọ praịmarị Dutch bụ ihe kpatara nchegbu. Ọnụọgụ ndị ọhụrụ na-ese ezigbo foto.
Dị ka otu akụkọ si Dutch Education Inspectorate, kọrọ iji ike emegbu ikpe na ụlọ akwụkwọ praịmarị surged si 880 ihe mere n'afọ akwụkwọ 2021-2022 ka 1,270 n'afọ 2023-2024. Nke a na-anọchi anya nchegbu 33% mụbaa naanị afọ abụọ.
Nke a escalation karịrị naanị ọnụọgụgụ na ibe. Ihe omume ọ bụla na-anọchi anya nwatakịrị onye ahụmahụ ụlọ akwụkwọ na-akpụzi site na egwu, nchekasị, na ikewapụ ya. Mwụli elu n'okwu ikpe, dọtara mmasị ndị na-eme iwu ma kpalite mkparịta ụka banyere ime ka ọ bụrụ iwu na ụlọ akwụkwọ ga-ahọpụta ndị nyocha nzuzo iji mepụta ọwa nchekwa maka ụmụ akwụkwọ ga-abịa n'ihu.
Ihe Ndị Na-akpata Mmụba
Ya mere, gịnị mere iji ike emegbu mmadụ ji aghọwanye ihe? Ọ dịghị otu ihe kpatara ya, kama nchikota nke mgbanwe ọha na eze na klaasị nke yiri ka ọ na-akpali nsogbu ahụ.
Ihe dị mkpa bụ oge mgbanwe nke ọrịa na-efe efe gachara. Ọtụtụ ụmụaka enweela ọgba aghara na mmepe mmekọrịta ha, nke nwere ike imetụta otú ha si ejikwa esemokwu na ọmịiko n'ebe ndị ọgbọ ha nọ. Maka ụfọdụ, nlọghachi n'ọha mmadụ na-ekwo ekwo mgbe ogologo oge nke ịnọpụrụ iche ebutela esemokwu na nchekasị nke nwere ike ịbanye n'ime akparamagwa mgbe ụfọdụ.
N'elu nke a, ọnụnọ nke ngwaọrụ dijitalụ mgbe niile na-agbakwụnye ihe mgbagwoju anya ọzọ. Ihe na-amalite dị ka esemokwu klas nwere ike ịbanye ngwa ngwa na oghere ịntanetị, ebe ọ nwere ike ịbawanye ngwa ngwa na-enweghị nlekọta kpọmkwem. Nke a na-eme ka esemokwu dị n'etiti ụlọ akwụkwọ na ụlọ, na-eme ka ọ na-esiri ụmụaka ike ịchọta ụzọ mgbapụ na mmaja.
Site n'ịkwa emo ruo n'oké egwu egwu
Ọ bụghị naanị ugboro nke mmegbu na-agbanwe, mana ọdịdị ya. Ọ bụ ezie na njakịrị ọnụ na nchụpụ ọha ka na-adịkarị, enwere nchegbu na-arị elu maka ịdị njọ nke ihe omume ahụ. Anyị na-ahụ mgbanwe site na mkparị dị mfe gaa na mmaja nke mmụọ gbakọọ gbakọọ na, n'ọnọdụ ụfọdụ, mbuso agha anụ ahụ. Mmụbawanye nke a na-eweta nnukwu ihe ịma aka maka ụlọ akwụkwọ na-agbalị idobe ebe mmụta dị mma.
Ụdị iyi egwu a na-eme ugboro ugboro nwere ike ịkpata ọdachi na-adịte aka maka ahụike uche nwata. Nchegbu mgbe niile na-ebutekarị:
- Nchegbu na ịda mbà n'obi na-abawanye: Ụmụaka ndị a na-emegbu na-enwekarị mmetụta nke mwute, owu ọmụma, na nchekasị na-adịgide adịgide.
- Obere Onwe Onye: Negativity na-adịghị akwụsị akwụsị na-emebi ntụkwasị obi nwata na echiche nke uru onwe ya.
- Mbelata agụmakwụkwọ: Ọ na-esiri gị ike ilekwasị anya n'ịmụ ihe mgbe ị na-eche na ị nweghị nchebe ma ọ bụ na-eche banyere ihe iyi egwu ọha.
- Mwepu ọha: Ndị ihe metụtara nwere ike ịmalite izere ọnọdụ ọha na eze, ihe omume ụlọ akwụkwọ, na ọbụna ọbụbụenyi iji chebe onwe ha.
N'okwu ndị dị oke njọ, enwere ike iji ụdị mmegbu na-adịghị akwụsị akwụsị tụnyere ụdị mmekpa ahụ ndị ọzọ na-adịgide adịgide. Ọ bụ ezie na iwu dị iche, ọ dị oke mkpa ịghọta ka kọntaktị ugboro ugboro na-achọghị si ebute egwu. Maka ndị nwere mmasị, ị nwere ike lelee ntuziaka anyị https://lawandmore.eu/blog/how-to-handle-stalking-legally-and-effectively/ ka ịmatakwu gbasara usoro iwu gbasara mmaja na-adịgide adịgide. Ihe a na-ekwu banyere ya na-enyere aka ịkọwa mmetụta dị egwu nke uche nke egwu na-adịgide adịgide nwere ike inwe n'ahụ mmadụ, ma ọ na-eme n'ogige ụlọ akwụkwọ ma ọ bụ n'ebe ọzọ.
Ịghọta ịkpa ike agbụrụ agbụrụ na nkuzi Dutch
Mgbe anyị na-ekwu maka mmekpa ahụ, mmegbu ịkpa ókè agbụrụ nọ na otu nke ya. Ọ na-ebibi pụrụ iche n'ihi na ọ bụghị nanị na ọ na-elekwasị anya n' mmetụta mmadụ; ọ na-awakpo isi njirimara ha. Nke a bụ nsogbu dị ịrịba ama na nke na-aga n'ihu ebe a na usoro agụmakwụkwọ Dutch, na-emepụta ikuku nke egwu na mwepu maka ụmụ akwụkwọ na-enweghị atụ sitere na nzụlite dị nta.
Nke a abụghị maka ịgba egwu egwuregwu ma ọ bụ ịkpọ aha. Mkpagbu ịkpa ókè agbụrụ na-emetụta agbụrụ, omenala, ma ọ bụ okpukperechi nke mmadụ. Ọ bụ omume e mere iji mee ka ha nwee mmetụta enweghị mmasị na enweghị nchekwa. N'adịghị ka esemokwu ndị ọzọ, ọ gbanyere mkpọrọgwụ na ajọ mbunobi na nhazi usoro, na-ebute mmerụ ahụ okpukpu abụọ: mgbu mmetụta uche ozugbo na mmebi ogologo oge nke nwa akwụkwọ nwere mmetụta nke ịbụ onye.
Oke nsogbu ahụ na Netherlands
Ọ bụ ihe na-achọsi ike iche banyere ịkpa ókè agbụrụ dị ka ihe ndị dịpụrụ adịpụ na-eme n'ụlọ akwụkwọ ole na ole, mana data ahụ na-akọ akụkọ siri ike karị. Eziokwu maka ọtụtụ ụmụaka sitere na obere nzụlite na usoro ụlọ akwụkwọ praịmarị Dutch bụ ihe na-ewute nke ukwuu.
Nnyocha na-enye nkọwa doro anya: mmegbu metụtara ịkpa ókè agbụrụ bụ isi okwu. Na-atụ egwu 38% nke ụmụ akwụkwọ ndị Turkish, Moroccan, ma ọ bụ Surinamese nwetara ya n'oge afọ akwụkwọ ha. Nke a na-agba ọsọ site n'omume pụtara ìhè dị ka ịkpọ aha dabere na ụcha akpụkpọ ahụ gaa n'ụdị mwepu nke ọha na-adị aghụghọ karị.
Ihe ndekọ a abụghị naanị ọnụọgụ. Ọ na-anọchi anya akụkụ buru ibu nke ụmụ akwụkwọ a na-amanye ịnyagharị ebe mmụta ebe a na-eche ha maka ndị ha bụ. Mwepu sitere na ahụmịhe ndị a nwere ike imetụta ihe niile site na arụmọrụ agụmakwụkwọ ha ruo ogologo oge ahụike uche ha. Nke a bụ anụ ọhịa dị nnọọ iche na mmekpa ahụ na ọnọdụ ọkachamara, ebe ihe ndị ọzọ na-arụ ọrụ na-egwu egwu. Ị nwere ike ịgụkwu gbasara ihe mejupụtara omume mmebi iwu n'ebe ọrụ na ntuziaka anyị ndị ọzọ.
Mwepu nke ukwuu na mwepu aghụghọ
Ịkpagbu ịkpa ókè agbụrụ abụghị mgbe niile na-ada ụda ma pụta ìhè. Ọ nwere ike ịbụ aghụghọ, ọ fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ihe a na-adịghị ahụ anya, nke na-eme ka ọ dịkwuo aghụghọ. Iji gboo nsogbu a nke ọma, anyị ga-enwe ike ịmata ma ụdị ya nke pụtara ìhè na nke zoro ezo.
- Imegbu ndị agbụrụ agbụrụ doro anya: Nke a bụ ụdị kacha zie ezie. Chee echiche banyere nkwutọ agbụrụ, njakịrị mkparị banyere omenala mmadụ, ma ọ bụ ịkwa ụda olu emo. Ọ pụkwara ịba ụba ruo egwu nkịtị nke ajọ mbunobi agbụrụ na-akwali. Ọ gaghị ekwe omume ịgbaghara.
- Mmegbu nzuzo ma ọ bụ aghụghọ: Nke a siri ike ịtutu mana ọ nwere ike bụrụkwa ihe na-emebi emebi. Ọ na-apụta na microaggressions, dị ka ime echiche dabere na stereotypes, ma ọ bụ na ịkpachapụ anya na ọha mmadụ. Enwere ike ileghara nwa akwụkwọ anya ma ọ bụ hapụ ya na mmemme otu naanị n'ihi nzụlite ya.
Were ya na ị bụ nwa akwụkwọ a na-echefu mgbe niile mgbe a na-ahọrọ otu maka egwuregwu, ma ọ bụ nụ ka ụmụ akwụkwọ ibe gị na-ekwu okwu njakịrị na-enweghị isi ka ị na-agafe. Omume ndị a yiri ka ọ bụ obere ihe na-ewulite ka oge na-aga, na-eme ka obi sie ụmụaka ike ma mee ka ọ dị ha ka onye na-abụghị onye ọzọ.
Ọrụ dị oke egwu nke ndị nkuzi na ọdịda usoro
Ndị nkuzi na ndị nchịkwa ụlọ akwụkwọ nọ n'ahịrị n'ihu, na otu ha si azaghachi-ma ọ bụ ịzaghachi-dị oke mkpa. Ntinye aka ziri ezi nwere ike ịkwụsị mmegbu na egwu ya wee zipụ ozi siri ike na omume a anabataghị ya. Ọtụtụ mgbe, agbanyeghị, ọdịda sistemụ na-apụta na emezighị ihe omume ndị a ma ọ bụ tụfuo ya kpamkpam.
Mgbe ụfọdụ, onye nkụzi nwere ike ọ gaghị ama ụdị ịkpa ókè agbụrụ ndị dị aghụghọ karị, na-ewepụ ha dị ka esemokwu dị mfe. N'oge ndị ọzọ, ha nwere ike ghara inwe ọzụzụ kwesịrị ekwesị iji mee njem dị otú ahụ n'ọnọdụ dị nro, na-eduga na nzaghachi ndị na-ata onye ahụ tara ahụhụ na mberede ma ọ bụ na-eleda ịdị njọ nke ihe ahụ merenụ anya.
Mgbe ụlọ akwụkwọ anaghị eme mkpebi siri ike, ọ na-eji akọ na-akwado omume ahụ. Nke a nwere ike ime ka ndị na-emegbu mmadụ nwee obi ike ma mee ka ndị ọ metụtara nwee mmetụta nke ịnọpụrụ iche na enweghị enyemaka. Iji kpochapụ omume ajọ mbunobi ndị a, ọ dị mkpa ka ndị nkuzi nyochaa ntọala. akụrụngwa na ịghọta ịkpa ókè agbụrụ nke na-ewulite mmata dị oke mkpa.
N'ikpeazụ, ịlụso mkparị ịkpa ókè agbụrụ ọgụ chọrọ usoro mmụta na-arụsi ọrụ ike, nke gụrụ akwụkwọ site n'aka ndị obodo ụlọ akwụkwọ niile. Ọ bụghị naanị inwe atumatu na akwụkwọ; ọ bụ maka itinye aka miri emi, na-enweghị mgbagha iji wulite gburugburu ebe nwa akwụkwọ ọ bụla nwere mmetụta nchekwa, akpọrọ ihe, na ịhụ ya.
Otu esi akuko mmegbu ma mara ikike gi
Mgbe ị chọpụtara na a na-emegbu nwa gị, ọ nwere ike ịdị gị ka ọ dị gị ka ị furu efu n'enweghị ụzọ doro anya ịga n'ihu. Obi dị m ụtọ na usoro iwu Dutch na-enye usoro siri ike iji chebe ụmụ akwụkwọ, nke e wuru gburugburu isi echiche: nke ọrụ nlekọta, ma ọ bụ 'zorgplicht'. Nke a bụ ọrụ dị ike nke iwu chọrọ ka ụlọ akwụkwọ ọ bụla kwe nkwa ebe nchekwa nchekwa maka ụmụ akwụkwọ ya niile.
Ịghọta ọrụ a bụ nzọụkwụ mbụ iji nweta ike. Ọ bụghị naanị nkwanye; ọ bụ ikike iwu n'okpuru Dutch'Wet Veiligheid op ụlọ akwụkwọ' (Ime na Nchekwa na Ụlọ Akwụkwọ). Nke a pụtara na a naghị atụ anya na ụlọ akwụkwọ ga-enwe amụma mgbochi iji ike emegbu mmadụ - a chọrọ ha n'ụzọ iwu ka ha mejuputa ya nke ọma, nyochaa nchekwa ụmụ akwụkwọ, ma mee mkpebi siri ike mgbe mkparị na-eme.
Ọ bụrụ na ụlọ akwụkwọ daa n'ọrụ a, ị nwere ikike ijide ha. Ịmara usoro ziri ezi maka ịkọ akụkọ na ịbawanye okwu ahụ dị oke mkpa iji nweta nsonaazụ na ichekwa nwa gị.
Ntuziaka nzọụkwụ-site-nzọụkwụ gị maka ịkọ mkpesa
Ime ihe nwere ike ịdị egwu, mana usoro ahaziri ahazi na-eme ka a hụ na a nụrịrị ma mesoo nchegbu gị nke ọma. Echiche bụ ịmalite n'ọkwa ụlọ akwụkwọ wee jiri usoro bulie agbụ ahụ ma ọ bụrụ na nzaghachi adịghị mma. Emebere usoro a iji nye ụlọ akwụkwọ ohere ọ bụla idozi nsogbu ahụ n'ime tupu ndị ọchịchị mba ọzọ mkpa ịbanye.
Nke a bụ ndakpọ nke ụzọ ịrị elu ahụkarị maka ịkọ mmegbu na Netherlands. Chee ya ka ọ bụrụ map ụzọ iji nweta nchegbu gị n'ebe ndị kwesịrị ekwesị nọ n'oge kwesịrị ekwesị.
Ụzọ Mgbasa Akuko iji ike emegbu mmadụ
| Nzọụkwụ | Onye Kpọtụrụ | Isi Omume/Ebumnobi |
|---|---|---|
| 1 | Onye nkuzi ma ọ bụ onye ndụmọdụ ('Leerkracht' ma ọ bụ 'Ntuziaka') | Mkparịta ụka mbụ gị. Ebumnobi bụ ime ka ụlọ akwụkwọ mara nsogbu ahụ wee chọta ngwọta ngwa ngwa na nke na-adịghị mma. |
| 2 | Onye ndụmọdụ nzuzo ('Vertrouwenspersoon') | Onye ọrụ a zụrụ azụ nke na-enye nkwado, nwere ike ịgbachitere, ma kọwaa usoro gọọmentị nke ụlọ akwụkwọ ahụ. |
| 3 | Ụlọ akwụkwọ ('Schoolbestuur') | Òtù na-achị ụlọ akwụkwọ ahụ. Ị na-akpọtụrụ ha mgbe usoro ndị mbụ emebeghị ka nsogbu ahụ kwụsị. |
| 4 | Nyocha agụmakwụkwọ ('Onderwijsinspectie') | Òtù na-ahụ maka mba. Ha na-abata mgbe ụlọ akwụkwọ na-adaba n'usoro iwu nlekọta ọrụ ('zorgplicht'). |
Ịgbaso usoro ndị a iji mepụta ndekọ doro anya nke mbọ gị ma nye ụlọ akwụkwọ ohere ziri ezi iji dozie ọnọdụ ahụ n'ọkwa ọ bụla.
Ime nzọụkwụ mbụ n'ime ụlọ akwụkwọ
Nzọụkwụ mbụ gị kwesịrị ịbụ ka gị na onye nkuzi ma ọ bụ onye ndụmọdụ nwa gị guzobe nzukọ. Bia kwadebere. Detuo ihe niile ị nwere ike: ụbọchị, oge, ihe omume akọwapụtara, na ndị metụtara ya. Jiri nwayọọ wepụta eziokwu ndị a. Ihe mgbaru ọsọ ebe a bụ ijikọ ọnụ na ngwọta, ọ bụghị ịmalite ọgụ.
Ọ bụrụ na mmegbu a na-aga n'ihu ma ọ bụ na-eche na ejighị gị egwu, ọdụ ụgbọ mmiri ọzọ ị ga-akpọ bụ onye ndụmọdụ nzuzo nke ụlọ akwụkwọ ('vertrouwenspersoon'). A họpụtara onye a ka ọ na-edozi nsogbu ndị nwere mmetụta ma nwee ike ịgafe gị na ụkpụrụ mgbochi mmegbu nke ụlọ akwụkwọ ahụ. Ha na-eje ozi dị ka ndị na-anọpụ iche iji hụ na agbasoro usoro kwesịrị ekwesị.
Mgbe a ga-abawanye n'ofe ụlọ akwụkwọ
Ọ bụrụ na ịgafela ọwa ime ụlọ akwụkwọ na mmegbu ahụ akwụsịbeghị, oge eruola ka ọ gbasaa. Ntugharị mbu gị na mpụga bụ itinye akwụkwọ mkpesa na bọọdụ ụlọ akwụkwọ ('schoolbestuur'). Nke a bụ nzọụkwụ siri ike nke na-amanye ndị ụlọ ọrụ iwu ka ha nyochaa ma nye gị nzaghachi nkịtị.
Ọ bụrụ na ihe ndị ụlọ akwụkwọ mere egosighi ezughi oke, nhọrọ ikpeazụ gị bụ Inspectorate Education Dutch ('Onderwijsinspectie'). Ndị Inspectorate anaghị etinye aka na ikpe iji ike emegbu mmadụ n'otu n'otu, mana ọ ga-etinye aka ma ọ bụrụ na enwere ihe akaebe na ụlọ akwụkwọ na-adaba n'usoro n'ọrụ nlekọta ya. Nke a dị mkpa karịsịa ma ọ bụrụ na ụlọ akwụkwọ nwere atụmatụ nchekwa adịghị mma ma ọ bụ ndekọ ndekọ nke ileghara ihe omume ndị akọpụtara anya.
Ụkpụrụ ahụ dị mfe: nwatakịrị ọ bụla nwere ikike inwe ahụ iru ala n'ụlọ akwụkwọ. Nke iwu na-akwado nke a, ma enwere usoro doro anya iji kwado ya. Akwụsịla iji ọwa ndị a ma ọ bụrụ na ị kwenyere na ụlọ akwụkwọ anaghị ebi ndụ zuru oke nke iwu.
Mgbe iji ike emegbu mmadụ na-aghọ mmejọ mpụ
A na-edozi ọtụtụ mmegbu site na usoro ụlọ akwụkwọ. Agbanyeghị, ụfọdụ omume na-agafe ahịrị wee bụrụ mpụ n'okpuru iwu Dutch. Ọ dị mkpa ịmata mgbe nke a mere, ebe ọ na-emepe ụzọ dị iche iche nke iwu. Ọ bụ ezie na "iji ike emegbu mmadụ" n'onwe ya abụghị mpụ kpọmkwem, ọtụtụ omume na-adaba n'okpuru nche anwụ bụ n'ezie.
Enwere ike ịkọrọ ndị uwe ojii ('aangifte') ụfọdụ omume:
- Mwakpo ('Mishandeling'): Ụdị ime ihe ike ọ bụla, site n'ịkwasa ruo ịkụ ihe, nke na-ebute mmerụ ahụ.
- Ihe iyi egwu ('Dreiging'): Na-eyi egwu ime ihe ike megide mmadụ ma ọ bụ ihe onwunwe ha.
- Nkwutọ ma ọ bụ nkwutọ ('Smaad' ma ọ bụ 'Laster'): Ịma ụma na-agbasa ụgha iji mebie aha mmadụ.
- ịkpa oke ('Ikpa oke'): Mmekpa ahụ sitere n'agbụrụ, okpukperechi, okike, ma ọ bụ usoro mmekọahụ na-ebute.
Ọ bụrụ na nwa gị na-enwe mmegbu nke gụnyere nke ọ bụla n'ime ihe ndị a, ị ga-akpọtụrụ ndị uwe ojii. Ha nwere ike ịmalite nyocha mpụ, nke bụ usoro dị iche na ihe ọ bụla ụlọ akwụkwọ na-eme.
Ọ bụ ezie na ntuziaka a na-elekwasị anya na ụlọ akwụkwọ, ụkpụrụ ndị yiri ya na-emetụta na ntọala ọkachamara. Maka ndị okenye na-eche nsogbu ndị a ihu, na-agụ banyere ya na-emeso mmegbu n'ebe ọrụ nwere ike ịnye nghọta bara uru na nchedo iwu gị yana nhọrọ mkpesa. Ịmara ikike gị bụ nzọụkwụ mbụ n'ime ihe dị irè, n'agbanyeghị afọ gị ma ọ bụ gburugburu ebe obibi gị.
Ajụjụ Ndị A Na-ajụkarị Banyere Mmegbu
Ịgagharị na mgbagwoju anya nke iji ike emegbu mmadụ nwere ike ịhapụ ndị nne na nna, ụmụ akwụkwọ, na ndị nkuzi ajụjụ ngwa ngwa. Akụkụ a na-ebipụ ozugbo ruo n'ókè ahụ, na-enye azịza kpọmkwem, nke nwere ike ime maka ụfọdụ nchegbu ndị a na-anụkarị. Chee ya dị ka ntuziaka ntụaka ngwa ngwa gị ka ịchọta idoanya wee were obi ike were nzọụkwụ ọzọ gị.
Kedu ihe bụ nzọụkwụ mbụ ma ọ bụrụ na a na-emegbu nwa m n'ụlọ akwụkwọ Dutch?
Nzọụkwụ mbụ gị bụ ịmepụta oghere dị mma maka nwa gị ikwu okwu. Gee ntị n'enweghị ikpe, mee ka ha kesaa ihe na-eme. Ntị nkwado gị bụ ihe kacha mkpa ugbu a.
Na-esote, ị ga-emerịrị akwụkwọ ihe niile. Bido ndekọ ozugbo. Detuo ụbọchị, oge, ihe omume akọwapụtara, ọnọdụ na aha onye ọ bụla metụtara. Ihe ndekọ a zuru ezu ga-abụ ngwá ọrụ gị kachasị ike.
Iji ozi a dị n'aka, hazie nzụkọ gị na onye nkuzi izizi nwa gị ('leerkracht') ma ọ bụ onye ndụmọdụ. Ebumnuche gị na nzụkọ mbụ a dị mfe: wetuo nwayọọ wepụta nchegbu gị edepụtara, jụọ maka ụkpụrụ mgbochi mmegbu nke ụlọ akwụkwọ, wee malite ịrụkọ ọrụ ọnụ na atụmatụ mmemme.
A na-ewere cyberbullying ka ọ bụ mpụ na Netherlands?
Ọ bụ ezie na 'cyberbullying' abụghị mmejọ mpụ pụrụ iche n'onwe ya, ọtụtụ omume ndị na-adaba n'okpuru nche anwụ bụ nnọọ iwu na-akwadoghị n'okpuru iwu Dutch. Eziokwu ahụ bụ na mmaja ahụ na-eme n'ịntanetị adịghị eme ka omume ahụ dị njọ karị.
Dị ka ọmụmaatụ, omume dị ka iyi egwu ('bedreiging'), nkwutọ ma ọ bụ nkwutọ ('smaad' ma ọ bụ 'laster'), na ịkpali ịkpọasị ('aanzetten tot haat') niile bụ mpụ ndị a na-ekpe ikpe. Ịkekọrịta onyonyo nzuzo na-enweghị nkwenye bụkwa iwu na-akwadoghị.
Ọ bụrụ na ị kwenyere na mmaja ịntanetị agafeela na mpaghara ndị omempụ, ị nwere ikike itinye akwụkwọ mkpesa ndị uwe ojii ('aangifte'). Ọ dị mkpa ichekwa ihe akaebe dijitalụ niile - nseta ihuenyo nke ozi, mgbasa ozi mgbasa ozi, profaịlụ onye ọrụ - iji wuo ikpe siri ike.
Kedu ihe bụ ọrụ ụlọ akwụkwọ Dutch na igbochi mmegbu?
Ụlọ akwụkwọ dị na Netherlands nwere nnukwu ọrụ iwu iji gbochie mmegbu. Nke 'Wet Veiligheid op ụlọ akwụkwọ'(Act on Safety at School) debere ọrụ nlekọta iwu kwadoro, ma ọ bụ'zorgplicht', n'ụlọ akwụkwọ ọ bụla iji nye ọnọdụ nchekwa ọha maka ụmụ akwụkwọ niile.
Nke a abụghị naanị ntụnye; ọ bụ iwu. Ọ na-achọ ụlọ akwụkwọ ka ha nwee amụma mgbochi mmegbu siri ike, na-eleba anya na nchekwa ọha nke ụmụ akwụkwọ, ma họpụta opekata mpe otu onye nhazi mgbochi mmekpa ahụ raara onwe ya nye.
Ha ga-enwerịrị usoro doro anya, nke akwadoro maka njikwa mkpesa. Ọ bụrụ na ụlọ akwụkwọ emeghị ihe ezi uche dị na ya iji kwụsị mmegbu na ichekwa nwa akwụkwọ, ndị Inspectorate Education ('Onderwijsinspectie') ga-aza ya. Usoro iwu a na-enye ndị nne na nna ikike ka ha mee ihe, hụ na ụlọ akwụkwọ enweghị ike ileghara okwu ahụ anya.
Kedu ụlọ ọrụ nkwado dị na Netherlands?
Daalụ, ịgaghị eche nke a ihu naanị gị. Ọtụtụ ụlọ ọrụ mara mma na Netherlands na-enye nkwado, ndụmọdụ ndị ọkachamara, na ntị ntị maka ụmụaka, nne na nna, na ndị nkuzi.
Nke a bụ ihe enyemaka ole na ole:
- De Kindertelefoon: Ọrụ efu, nzuzo ebe ụmụaka na ndị na-eto eto nwere ike ikwu maka nsogbu ọ bụla, gụnyere mmegbu. Ọ na-enye ha ụzọ dị mma iji kesaa ahụmịhe ha.
- Ouders & Onderwijs: Akụrụngwa bara uru maka ndị nne na nna, na-enye ozi doro anya na nkwado na ihe niile metụtara agụmakwụkwọ. Ha nwere ike inyere gị aka ịghọta ikike na nhọrọ gị.
- Pestweb.nlIhe ọzọ dị egwu n'ịntanetị na-enye ndụmọdụ maka ụmụaka, nne na nna, na ụlọ akwụkwọ gbasara otu esi emeri mmegbu nke ọma.
- Ịkpa oke Meldpunt: Ọ bụrụ na mmegbu ahụ gbanyere mkpọrọgwụ na ịkpa oke (dabere na agbụrụ, okpukperechi, wdg), nke a bụ ụlọ ọrụ gọọmentị ịkpọtụrụ maka nduzi na nkwado pụrụ iche.
Ịgakwuru òtù ndị a nwere ike ịbụ nzọụkwụ dị oke mkpa. Ha na-enye ma nkwado mmetụta uche na nduzi bara uru, na-enyere gị aka iji obi ike ka ukwuu mee ihe na-esote.